Serapeum in Alexandrië verwoest. Op de foto de overblijfselen van deze belangrijke tempel uit de oudheid.

17 februari 2020

391: Serapeum verwoest - de grote bibliotheek van Alexandrië gaat deels verloren

Aan het einde van de 4e eeuw bereikte in het Romeinse Rijk de strijd tussen christenen en aanhangers van oude heidense religies een climax. In 391 werd het Serapeum, waarin naar verluidt een deel van de grote bibliotheek van Alexandrië was ondergebracht, belegerd.

Overal in het rijk werden heidenen vervolgd en tempels vernield. Deze situatie verergerde toen de christelijke keizer Theodosius een decreet uitvaardigde met het bevel alle heidense tempels te verwoesten. De patriarch Theophilus in Alexandrië voldeed maar al te graag aan dit bevel. Met zijn goedkeuring namen de aanvallen op heidenen, hun eigendommen en hun heilige plaatsen toe. Boos over deze schending van hun tempels vielen de heidenen de christenen aan.

Er volgde een bloedbad. Toen de christenen terugvochten, namen de heidenen veel christelijke gevangenen en sloten zich op in het Serapeum, de imposantste van de overgebleven tempels. Tijdens de belegering zouden sommige heidenen de tempel hebben geplunderd, terwijl anderen de hulpeloze gevangenen martelden en offerden. Ondanks de gewelddadigheid van het incident spaarde Theodosius de heidenen, maar hij liet het Serapeum verwoesten onder het voorwendsel dat de heidense afbeeldingen de oorzaak waren geweest van de problemen.

Men is het er niet over eens hoeveel van de grote bibliotheek zich in het Serapeum bevond. Als, zoals meestal wordt aangenomen, het Serapeum een deel van de bibliotheek bevatte, moeten bij de verwoesting van dit gebouw veel oude teksten verloren zijn gegaan. Op het moment zelf speelde dit echter voor de meeste mensen geen grote rol. Het staat vast dat de gewelddadige gebeurtenissen van 391 door de vroege christenen werden gezien als een bewijs van de triomf van het christendom over de heidense mystiek.

© Peter Furtado - 1001 Dagen die onze wereld veranderd hebben.