Onze Wereld
Afrika - Zuid-Afrika - GeschiedenisGruwelijk bloedbad - Het politieoptreden in Sharpville wordt wereldwijd veroordeeld.
11 mei 2020
21-03-1960: Gruwelijk bloedbad - Het politieoptreden in Sharpville wordt wereldwijd veroordeeld.
Raciale spanningen en geweld waren niets nieuws ten tijde van de apartheid. Toch waren de gebeurtenissen in Sharpville, ten zuidwesten van Johannesburg, extreem. Het begon met een demonstratie tegen de pasjeswetten van 1950, waardoor niet-blanken een identiteitsbewijs bij zich moesten dragen en het hun verboden was de nacht door te brengen in een 'blank' gebied. Er werd zonder twijfel gebruik gemaakt van intimidatie en er was ook geweld en vandalisme, maar niemand verwachtte een bloedbad.
Op het hoogtepunt van de protesten omsingelde een menigte van duizenden mensen het lokale politiebureau. Ze waren ongewapend, maar de 75 politieagenten beschikten over automatische wapens. Zelfs toen de menigte weigerde uiteen te gaan was er geen reden voor alarm. Toch besloot de politie het vuur te openen, waarbij 69 doden en bijna 200 gewonden vielen. Mannen, vrouwen en kinderen werden in de rug geschoten terwijl ze wegrenden. Een politieagent vertelde journalisten dat het bloedbad leek op "een oorlogsslagveld waarbij overal lijken lagen".
De regering hield vol dat het incident was veroorzaakt door het in 1959 opgerichte Pan-Afrikaans Congres (PAC) dat veel radicaler was dan het Afrikaans Nationaal Congres (ANC). Het politiebureau zou zijn omsingeld door 20.000 gewapende Afrikanen en zij zouden als eerste hebben geschoten. Niemand geloofde dit. Op 1 april riep de Veiligheidsraad van de VN Zuid-Afrika op de rassenscheiding op te heffen. Zou de regering toegeven? "We zullen pal staan als muren van graniet", antwoordde premier Verwoerd. Zijn regering verbood het PAC en het ANC, verbande de bisschop van Johannesburg en stapte uit het Gemenebest. Blank Zuid-Afrika wist geïsoleerd te overleven, maar de strijd werd steeds radicaler.
© Peter Furtado - 1001 Dagen die onze wereld veranderd hebben.
