12-09-1977: Steve Biko overlijdt in zijn cel - Zuid-Afrikaanse politie ontkent moord op anti-apartheidsactivist Steve Biko tijdens hechtenis.

Toen de internationaal gerespecteerde anti-apartheidsactivist Steve Biko in Pretoria in zijn cel overleed, was dat aldaar het twintigste sterfgeval in achttien maanden. Biko was politiek actief geworden als geneeskundestudent aan de Universiteit van Natal en was om die reden geschorst. Hij was een begenadigd spreker en schrijver en predikte geweldloos verzet tegen de apartheid. Hierdoor kwam hij in botsing met de veiligheidsdiensten. In maar 1973 werd hem een banning order opgelegd: zijn bewegingsvrijheid werd beperkt, hij mocht niet meer publiceren, niet meer dan één persoon tegelijk spreken en niemand mocht hem citeren. Vanwege zijn invloed werd hij niettemin nog als inspiratiebron van de rellen van 1976 in Soweto gezien.

In augustus 1977 werd hij bij een politie-controlepost gearresteerd en vanwege terroristische misdragingen aangeklaagd. Hij zat naakt en geketend opgesloten in een cel in Port Elisabeth, tot hij voor medische behandeling naar Pretoria werd gebracht. Daar overleed hij. Volgens de politie was zijn dood het gevolg van een hongerstaking, maar hij bleek omvangrijke hoofdwonden te hebben die op zware mishandeling wezen. Volgens de politie zou hij al zijn wonden zelf hebben aangebracht. De Zuid-Afrikaanse procureur-generaal oordeelde dat er, omdat er geen getuigen waren, geen grond was de politie aan te klagen. Internationale verontwaardiging was niettemin Zuid-Afrika's deel. Belangrijker was dat Zuid-Afrikaanse pogingen om het verzet te smoren faalden. Biko's boodschap, die inhield dat Afrikanen trots moeten zijn, bleef het verzet nog lang na zijn dood inspireren.

© Peter Furtado - 1001 Dagen die onze wereld veranderd hebben.