28-10-1998: TRC-rapport wordt gezien als schakel in de vredige overgang naar democratie.

De Zuid-Afrikaanse Waarheids- en Verzoeningscommissie (Truth and Reconciliaion Commission (TRC)), werd in 1995 opgericht om de misdaden die sinds 1960 onder het apartheidsbewind hadden plaatsgevonden in de openbaarheid te brengen. Ook moest ze zorgen voor verzoening in plaats van wraak. De commissie werd voorgezeten door de alom gerespecteerde Nobelprijswinnaar aartsbisschop Desmond Tutu en bestond uit drie subcommissies. Eén onderzocht de schendingen van de mensenrechten en gaf zowel de slachtoffers als de plegers van politieke geweld de gelegenheid te worden gehoord. De tweede bezon zich op amnestie voor de plegers. De laatste spande zich in voor verzoening van de slachtoffers. De TRC nam in de twee jaar na haar oprichting 20.000 verklaringen op, weigerd 5392 verzoeken om gratie en kende er 849 toe. De ondervragingen waren openbaar en werden op televisie uitgezonden.

In haar rapport stelde de TRC dat de Zuid-Afrikaanse overheid door het apartheidssysteem zelf primair verantwoordelijk was voor de schendingen van de mensenrechten. Het rapport onderkende de rechtmatigheid van het verzet van het Afrikaans Nationaal Congres (ANC), maar concludeerde dat de partij zelf ook in strijd met de mensenrechten had gehandeld. In enkele gevallen werden mensen op persoonlijke titel aan kritiek onderworpen, zoals voormalig president P.W. Botha, Inkhata-leider Mangosuthu Buthelezi en Nelson Mandela's ex-vrouw Winnie Madikizela-Mandela. De Zuid-Afrikaanse media hadden zich gedurende de gehele apartheidsperiode schuldig gemaakt aan racisme, zo werd geoordeeld. Er waren ook aanbevelingen om het bedrijfsleven belastingen op te leggen om de armoede die het apartheidsbewind had veroorzaakt te herstellen.

© Peter Furtado - 1001 Dagen die onze wereld veranderd hebben.